निवडणूक “AB Form” म्हणजे काय?
👉 निवडणूक प्रक्रियेत AB Form हा राजकीय पक्षाचा अधिकृत उमेदवार निश्चित करण्यासाठी वापरला जाणारा महत्त्वाचा फॉर्म आहे.
👉 AB Form हा राजकीय पक्षाकडून निवडणूक आयोगाला दिला जाणारा अधिकृत दस्तऐवज आहे, ज्यामध्ये त्या पक्षाचा अधिकृत उमेदवार कोण आहे हे स्पष्ट केले जाते.
👉 हा फॉर्म प्रामुख्याने :
✅ विधानसभा
✅ लोकसभा
✅ महानगरपालिका
✅ जिल्हा परिषद
✅ पंचायत समिती
✅ नगरपरिषद
➡️ या निवडणुकांमध्ये वापरला जातो (पक्षीय निवडणुका).
🔶 AB Form चे दोन भाग असतात
🅰️ Form A
➡️ पक्षाकडून अधिकृत व्यक्तीची (Authorized Signatory) माहिती दिली जाते.
➡️ ही व्यक्ती उमेदवाराला अधिकृत घोषित करण्याचा अधिकार ठेवते.
➡️ पक्षप्रमुख / प्रदेशाध्यक्ष / अधिकृत सचिव यांची सही असते.
🅱️ Form B
➡️ अधिकृत उमेदवाराचे नाव नमूद केले जाते.
➡️ कोणत्या मतदारसंघातून किंवा प्रभागातून उमेदवार आहे हे लिहिलेले असते.
➡️ Form A मधील अधिकृत व्यक्तीची सही असते.
🤔 AB Form का आवश्यक आहे?
✅ उमेदवाराला पक्षाचे अधिकृत चिन्ह (Symbol) मिळण्यासाठी.
✅ बंडखोर उमेदवार ओळखण्यासाठी.
✅ एकाच पक्षाकडून अनेक उमेदवार उभे राहू नयेत म्हणून.
✅ निवडणूक आयोगाकडे अधिकृत नोंद ठेवण्यासाठी.
🔶 AB Form न दिल्यास काय होते?
✔️ उमेदवाराला पक्षाचे चिन्ह मिळत नाही.
✔️ तो उमेदवार अपक्ष (Independent) म्हणून गणला जातो.
✔️ पक्षाकडून अधिकृत उमेदवार मानला जात नाही.
🔶 AB Form कधी सादर करावा लागतो?
✅ उमेदवारी अर्ज भरल्यानंतर.
✅ छाननी (Scrutiny) च्या आधी किंवा त्या दिवशी.
✅ निवडणूक आयोगाने दिलेल्या अंतिम मुदतीत.
🔶 AB Form आणि पक्षचिन्ह (Symbol) यांचा थेट संबंध
🔸 AB Form वेळेत दिला → पक्षाचे चिन्ह मिळते.
🔸 उशीर झाला / चुकीची सही → चिन्ह रद्द होऊ शकते.
➡️ अनेक वेळा उमेदवार निवडून येऊनही नंतर चिन्हाचा वाद निर्माण होतो.
🤔 एकाच पक्षाचे दोन उमेदवार?
🔸 जर दोन उमेदवारांनी दावा केला की तेच अधिकृत आहेत
➡️ निवडणूक अधिकारी Form B कोणाचा वैध आहे ते पाहतो.
➡️ ज्याचा Form B वैध → त्यालाच पक्षचिन्ह.
🔶 AB Form शेवटच्या क्षणी बदलता येतो का?
✔️ होय, पण—
✅ निवडणूक आयोगाने दिलेल्या Cut-off time आधी
✅ नवीन Form B देऊन जुना रद्द करावा लागतो
✅ वेळ संपल्यानंतर बदल नाही ❌
📌 म्हणूनच अनेक पक्ष शेवटच्या दिवशी उमेदवार जाहीर करतात.
🤔 AB Form वर सही कोण करू शकतो?
➡️ फक्त Form A मध्ये नमूद अधिकृत व्यक्तीच.
➡️ इतर कोणाची सही = Form B अवैध.
➡️ अनेक उमेदवार याच चुकीमुळे बाद होतात.
🔶 AB Form आणि निवडणूक अर्ज वेगळे असतात
🔸 उमेदवारी अर्ज → उमेदवार भरतो
🔸 AB Form → पक्ष भरतो
👉 दोन्ही स्वतंत्र असून दोन्ही आवश्यक.
🤳 Instagram रील पहा 👉 https://www.instagram.com/reel/DS4ymfPjdRA/?igsh=bnhxZHAwZ25qejl4
🔶 निवडणूक निकालांनंतर AB Form वर वाद
चुकीचा AB Form दिला असेल तर :
➡️ निवडणूक याचिका (Election Petition) दाखल होऊ शकते.
➡️ उमेदवाराचे पद धोक्यात येऊ शकते.
🔶 AB Form आणि बंडखोरी (Rebel Candidate)
✔️ पक्षाचा उमेदवार असूनही,
👉 AB Form न दिल्यास
👉 किंवा दुसऱ्या व्यक्तीला Form B दिल्यास
➡️ पहिला उमेदवार बंडखोर मानला जातो.
➡️ तो अपक्ष म्हणून लढतो.
🎯 थोडक्यात निष्कर्ष
👉 AB Form म्हणजे राजकीय पक्षाचा
“हा आमचा अधिकृत उमेदवार आहे” असा लेखी पुरावा.
