NPA म्हणजे काय?
👉 बँक किंवा वित्तीय संस्थेने दिलेले कर्ज (Loan) जर ठरलेल्या कालावधीत परतफेड न झाल्यामुळे उत्पन्न देत नसेल, तर त्या कर्जाला NPA – Non-Performing Asset म्हणतात.
🔴 NPA कधी घोषित होते?
➡️ कर्जाचे हप्ते (EMI) किंवा व्याज 90 दिवसांपेक्षा जास्त काळ थकित राहिले, तर ते खाते NPA म्हणून घोषित केले जाते.
✨ उदाहरण
समजा:
✅ तुम्ही बँकेकडून होम लोन / पर्सनल लोन घेतले
✅ सलग 3 महिने (90 दिवस) EMI भरली नाही
👉 बँक तुमचे कर्ज खाते NPA घोषित करू शकते.
🔵 NPA चे प्रकार
1️⃣ Sub-standard Asset
👉 12 महिन्यांपेक्षा कमी कालावधीपासून NPA असलेले कर्ज.
2️⃣ Doubtful Asset
👉 12 महिन्यांपेक्षा जास्त काळ NPA असलेले कर्ज.
3️⃣ Loss Asset
👉 वसुली होण्याची शक्यता नसलेले कर्ज.
🔵 NPA झाल्यावर काय परिणाम होतात?
❌ क्रेडिट स्कोअर (CIBIL) खराब होतो.
❌ पुढील कर्ज मिळणे कठीण होते.
❌ बँक SARFAESI कायदा अंतर्गत जप्तीची कारवाई करू शकते.
❌ कायदेशीर नोटीस येऊ शकते.
🤔 NPA टाळण्यासाठी काय करावे?
✔️ वेळेत EMI भरणे.
✔️ अडचण असल्यास बँकेशी संपर्क करणे
✅ Restructuring
✅ Moratorium
✅ One Time Settlement (OTS) यासारखे पर्याय वापरणे.
🤔 NPA सर्व कर्जांना लागू होते का?
✔️ होय.
➡️ खालील सर्व प्रकारच्या कर्जांना NPA लागू होऊ शकते:
✅ Home Loan
✅ Personal Loan
✅ Vehicle Loan
✅ Education Loan
✅ Business / MSME Loan
✅ Credit Card थकबाकी
📌 Credit Card मध्ये Minimum Amount Due 90 दिवस न भरल्यास तेही NPA ठरते.
🔴 बँक NPA जाहीर करण्याआधी सूचना देते का?
✔️ हो. साधारणपणे:
✅ SMS / Call
✅ Reminder Notice
✅ Final Demand Notice
📌 पण 90 दिवस पूर्ण झाल्यावर थेट NPA घोषित करण्याचा बँकेला अधिकार आहे.
🔵 NPA झाल्यावर खाते बंद होते का?
❌ नाही.
✔️ खाते चालूच राहते.
✔️ पण नवीन कर्ज / overdraft / credit card मिळत नाही.
✔️ खाते “Red Flag” म्हणून मार्क होते.
🔵 NPA झाल्यावर व्याज थांबते का?
❌ नाही.
✅ कर्जावर व्याज चालूच राहते.
✅ त्यामुळे थकबाकी आणखी वाढते.
🎯 NPA झाल्यावर घर/वाहन लगेच जप्त होईल का?
❌ लगेच नाही.
क्रम असा असतो:
1️⃣ NPA घोषित
2️⃣ SARFAESI Notice (60 दिवस)
3️⃣ प्रतीक्षा
4️⃣ जप्ती / लिलाव
👉 म्हणजे NPA = तात्काळ जप्ती नाही.
🤔 NPA परत Regular करता येते का?
✔️ होय.
मार्ग:
✅ थकित EMI + चालू EMI भरणे
✔️ Loan Restructuring
✔️ OTS (One Time Settlement)
📌 खाते Regular झाले तरी CIBIL मध्ये record राहतो.
🔵 किती वर्ष CIBIL वर NPA दिसते?
➡️ 7 वर्षांपर्यंत NPA record राहू शकतो.
🤔 सरकारी बँक आणि खासगी बँक NPA नियम वेगळे?
❌ नाही.
✔️ RBI चे नियम सर्व बँकांसाठी समान आहेत.
🎯 NPA बद्दल लोकांचा मोठा गैरसमज
❌ “जेल होते”
✔️ फक्त फसवणूक (Fraud) असेल तरच गुन्हा होतो.
📌 साध्या EMI थकबाकीसाठी जेल होत नाही.
