RERA कायदा म्हणजे काय?

➡️ RERA (Real Estate Regulatory Authority Act – 2016) हा स्थावर मालमत्ता क्षेत्रातील फसवणूक टाळण्यासाठी भारत सरकारने तयार केलेला कायदा आहे.
➡️ हा कायदा 1 मे 2017 पासून संपूर्ण भारतात लागू झाला.

🔺RERA कायद्याचा मुख्य उद्देश

✅ घरखरेदीदारांचे संरक्षण करणे.
✅ बांधकाम व्यावसायिकांना (बिल्डरांना) शिस्त लावणे.
✅ बांधकाम प्रकल्प पारदर्शक पद्धतीने चालवणे.
✅ प्रकल्प वेळेत पूर्ण व्हावा याची हमी देणे.

🏗️ RERA अंतर्गत कोण नोंदणी करतो?

👉 कोणताही बांधकाम प्रकल्प (Real Estate Project)
ज्याचे क्षेत्र 500 चौ.मी. पेक्षा जास्त किंवा
ज्यामध्ये 8 पेक्षा जास्त प्लॉट्स / युनिट्स असतील
➡️ त्यांना RERA मध्ये नोंदणी करावीच लागते.

📋 RERA कायद्यानुसार बिल्डरची जबाबदारी

✅ प्रकल्पाची पूर्ण माहिती RERA पोर्टलवर देणे.
✅ 70% रक्कम वेगळ्या खात्यात ठेवणे
– जेणेकरून ती फक्त त्या प्रकल्पासाठी वापरता येईल
✅ प्रकल्प वेळेत पूर्ण करणे
✅ खोटी जाहिरात न करणे
✅ बांधकामातील दोष 5 वर्षांत निघाला तर मोफत दुरुस्ती

👨‍💼 ग्राहकाचे हक्क RERA अंतर्गत

✅ रजिस्टर केलेल्या प्रकल्पातच घर घ्यावे अशी खात्री.
✅ वेळेत फ्लॅट न मिळाल्यास व्याजासह रक्कम परत मिळवण्याचा अधिकार.
✅ बांधकामात त्रुटी आढळल्यास मोफत दुरुस्तीची मागणी.
✅ RERA अथवा अपीलीय प्राधिकरणाकडे तक्रार करण्याचा अधिकार.

📍 महाराष्ट्रात RERA

👉 महाराष्ट्रात “MahaRERA” हे स्वतंत्र पोर्टल आहे.
👉 अधिकृत वेबसाईट: https://maharera.mahaonline.gov.in
👉 महाराष्ट्र हे RERA कायदा प्रभावीपणे अंमलात आणणारे पहिले राज्य आहे.

🌿 RERA कायदा का महत्त्वाचा आहे?

👉 पूर्वी बिल्डर वेळेत फ्लॅट न देता ग्राहकांची फसवणूक करत, रक्कम परत मिळत नसे.
👉 RERA मुळे आता:
✔️ बांधकाम पारदर्शक झाले
✔️ ग्राहकांचे कायदेशीर संरक्षण मिळाले
✔️ फसवणुकीच्या घटना कमी झाल्या

🔶 RERA कायद्याची लागू शकणारी क्षेत्रे

1️⃣ रेसिडेन्शियल (Residential) प्रकल्प – प्लॉट, बंगला, अपार्टमेंट
2️⃣ कमर्शियल (Commercial) प्रकल्प – ऑफिस, दुकान, मॉल
3️⃣ मिश्र प्रकार (Mixed use) प्रकल्प – घर + दुकान

🔺RERA मध्ये नोंदणी नसलेल्या प्रकल्पांबाबत

➡️ जर एखादा प्रकल्प RERA नोंदणी शिवाय विकला जात असेल (जरी तो RERA साठी पात्र असेल), तर तो बेकायदेशीर मानला जातो.
➡️ अशा प्रकल्पावर ग्राहक RERA अथवा कोर्टात तक्रार दाखल करू शकतो.

🧾 RERA नोंदणी क्रमांक का महत्त्वाचा?

👉 प्रत्येक RERA नोंदणीकृत प्रकल्पाला एक “RERA Registration Number” मिळतो.
👉 तो क्रमांक बिल्डरच्या जाहिरातींवर, ब्रोशर, वेबसाईटवर असावा अशी कायदेशीर अट आहे.
👉 घर खरेदी करताना नेहमी RERA क्रमांक तपासा आणि त्या प्रकल्पाची माहिती MahaRERA पोर्टलवर शोधा.

⚖️ RERA कायद्यातील शिक्षेच्या तरतुदी

🔺बांधकाम व्यावसायिकांसाठी

1️⃣ RERA नोंदणी न देता विक्री 👉 प्रकल्प किंमतीच्या 10% पर्यंत दंड.
2️⃣ चुकीची माहिती देणे 👉 ₹5 लाखांपर्यंत दंड.
3️⃣ ग्राहकांची फसवणूक 👉 तुरुंगवास / दंड दोन्ही होऊ शकतात.

🔺एजंट/ब्रोकरसाठी

👉 RERA मध्ये नोंदणी नसताना व्यवहार केल्यास ₹10,000 प्रति दिवस दंड लागू शकतो.

📝 ग्राहकाची RERA मध्ये तक्रार दाखल करण्याची प्रक्रिया

➡️ MahaRERA पोर्टलवर https://maharera.mahaonline.gov.in लॉगिन करा.
➡️ “Complaint Registration” विभागात जा.
➡️ आपले नाव, प्रकल्पाचे नाव, तक्रारीचे तपशील भरा.
➡️ आवश्यक पुरावे (पावत्या, व्यवहार कागदपत्रे) अपलोड करा.
➡️ शुल्क भरून तक्रार सादर करा.
👉 या प्रक्रियेनंतर MahaRERA कार्यालयात सुनावणी होते आणि निर्णय दिला जातो.

🤳 इंस्टाग्राम रील पहा 👉 https://www.instagram.com/reel/DJtnQN8NmV6/?igsh=MWVjeno0MHZlMmp5ag==

🧠 काही सामान्य गैरसमज दूर करूया

1️⃣ RERA फक्त नवीन प्रकल्पांसाठी आहे 👉 नाही. जुन्या प्रकल्पांसाठीही जर काम अपूर्ण असेल, तर लागू होते.
2️⃣ फक्त मोठ्या बिल्डरना लागू 👉 नाही. 8 युनिट्स किंवा 500 चौ.मी. क्षेत्र असले तरी RERA लागू होते.
3️⃣ RERA तक्रार करायला वकील लागतो 👉 नाही. तुम्ही स्वतःही ऑनलाइन तक्रार दाखल करू शकता.

🔴 RERA अंतर्गत ग्राहकांसाठी 10 महत्त्वाच्या टिप्स

1️⃣ नेहमी RERA नोंदणीकृत प्रकल्पातच गुंतवणूक करा.
2️⃣ जाहिरातीत दिलेली माहिती तपासा.
3️⃣ “Agreement to Sale” साइन करताना काळजी घ्या.
4️⃣ बिल्डरकडून “Occupancy Certificate” (OC) घ्या.
5️⃣ बिल्डरने बिल्डिंग पूर्ण केली नसल्यास, RERA तक्रार दाखल करा.
6️⃣ संपूर्ण व्यवहाराचे पुरावे जतन ठेवा.
7️⃣ कोणतेही कॅश व्यवहार टाळा.
8️⃣ ब्रोकर / एजंट RERA नोंदणीकृत आहे का, तपासा.
9️⃣ बांधकामाची प्रगती नियमितपणे तपासा.
🔟 तुमच्याकडे तक्रार दाखल करण्याचा संपूर्ण हक्क आहे.

🎁 बोनस टिप

👉 तुम्ही घर विकत घेतल्यावर त्याची रजिस्ट्री (Sale Deed) करून घ्या आणि त्याचा ‘7/12’ उताऱ्यात बदल (Mutation) करून खात्री करा.

❓FAQ (Frequently Asked Questions)

Q1. RERA काय आहे?
👉 RERA म्हणजे Real Estate Regulatory Authority Act 2016, जो रिअल इस्टेट क्षेत्रातील फसवणूक थांबवण्यासाठी बनवला आहे.

Q2. RERA कधी लागू झाला?
👉 1 मे 2017 पासून संपूर्ण भारतात लागू झाला.

Q3. कोणत्या प्रकल्पांना RERA लागू होतो?
👉 500 चौ.मी. पेक्षा मोठे किंवा 8 पेक्षा जास्त युनिट्स असलेले प्रकल्प.

Q4. RERA नोंदणी कशी तपासायची?
👉 MahaRERA पोर्टलवर जाऊन RERA Registration Number टाकून तपासता येते.

Q5. RERA मध्ये तक्रार कशी करावी?
👉 MahaRERA वेबसाइटवर “Complaint Registration” मधून ऑनलाइन तक्रार करू शकता.

Q6. फ्लॅट वेळेत मिळाला नाही तर काय?
👉 ग्राहकाला व्याजासह पैसे परत मिळवण्याचा अधिकार आहे.

Q7. RERA फक्त नवीन प्रकल्पांसाठी आहे का?
👉 नाही, अपूर्ण जुन्या प्रकल्पांनाही लागू होतो.

Q8. RERA मध्ये तक्रार करण्यासाठी वकील लागतो का?
👉 नाही, तुम्ही स्वतःही तक्रार करू शकता.

📌 निष्कर्ष

RERA कायदा हा घरखरेदीदारांसाठी एक मजबूत संरक्षण कवच आहे. यामुळे रिअल इस्टेट क्षेत्रात पारदर्शकता वाढली, बिल्डरची जबाबदारी निश्चित झाली आणि ग्राहकांचे हक्क सुरक्षित झाले.

आजच्या काळात घर खरेदी करताना RERA नोंदणी, प्रकल्पाची माहिती आणि कागदपत्रांची पडताळणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. योग्य माहिती आणि जागरूकता असेल तर फसवणूक टाळता येते आणि सुरक्षित गुंतवणूक करता येते.
👉 थोडक्यात, RERA मुळे “सुरक्षित, पारदर्शक आणि विश्वासार्ह” प्रॉपर्टी खरेदी शक्य झाली आहे.